Di tích khảo cổ

06/10/2014


Các di tích khảo cổ thời Tiền sử có liên quan đến đời sống xã hội và các làng nghề thủ công truyền thống được phân bố nhiều ở các vùng ven sông Luộc, sông Hồng, sông Hoá và vùng ven biển Thái Thụy

Di tích khảo cổ

Quần thể di tích đền Trần huyện Hưng Hà, Thái Bình
Các di tích khảo cổ thời Tiền sử có liên quan đến đời sống xã hội và các làng nghề thủ công truyền thống được phân bố nhiều ở các vùng ven sông Luộc, sông Hồng, sông Hoá và vùng ven biển Thái Thụy. Vùng đất Ngự Thiên xưa, nay là huyện Hưng Hà cũng là nơi có hành cung Ngự Thiên được xây dựng từ thế kỷ XII; Có vùng Lưu Xá với bến đò Lưu Gia Độ (xã Canh Tân, Hưng Hà), một địa danh cổ nổi tiếng được nhắc tới trong thơ văn Lý – Trần, nơi mag hoàng tử Sảm chạy về vùng Lưu Xá (vào năm 1209) để tránh loạn Quách Bốc.

Những di chỉ của nghề đúc đồng An Lộng (xã Quỳnh Xá, Quỳnh Phụ), nghề rèn sắt. Cao Dương (xã Thụy Việt, Thái Thụy).

Những di chỉ của thành Kỳ Bố Hải Khẩu (Thành phố Thái Bình, thời kỳ Trần Lãm - thế kỷ X). Những phòng tuyến Lưu Đồn, Vạn Đồn, cửa Đại Bàng, “ Bát đụn trang” thuộc các xã Thụy Hồng, Thụy Xuân, Thụy Trình, huyện Thái Thụy trong các cuộc kháng chiến chống Mông – Nguyên, thế kỷ XIII..

Các di tích khảo cổ về lăng tẩm: Lăng Trần Thủ Độ (xã Liên Hiệp, Hưng Hà), Lăng Thái Bảo, tướng triều Trần, Đỗ Tử Bình (xã Hồng Việt, Vũ Thư), lăng mộ An Hạ Vương và phu nhân (xã Đông Quang, Đông Hưng), lăng Phạm Huy Đĩnh (xã Chương Dương, Đông Hưng).

Trong các di tích khảo cổ ở Thái Bình, có một di tích khảo cổ mang nhiều ý nghĩa lịch sử và giá trị khoa học, đó là khu phế tích của nhà Trần thuộc địa phận xã Tiến Đức (Hưng Hà). Khu di tích có quy mô rất rộng, tập trung chủ yếu ở Tam Đường (xã Tiến Đức, huyện Hưng Hà). Đây là khu lăng tẩm của nhà Trần và hành cung Long Hưng dưới triều Trần, Khu lăng tẩm.

Thọ Lăng: Lăng của Thái Thượng Hoàng Trần Thái Tổ (Trần Thừa) năm 1234.

Chiêu Lăng: Lăng của vua Trần Nhân Tông (Trần Cảnh), năm 1258.

Dụ Lăng: Lăng của vua Trần Thánh Tông (Trần Hoảng), năm 1290.

Đức Lăng: Lăng của vua Trần Nhân Tông (Trần Khâm), năm 1308

“ Các Sơn Lăng đều được đắp hình quả thổ hoàng trộn với ngũ sắc.

Năm 1990, các Sơn Lăng hiện vẫn còn

Thọ Lăng rộng 1860m2, cao 6m

Chiêu Lăng rộng 1380m2, cao 6m

Dụ Lăng rộng 910m2, cao 5m

Đức Lăng rộng 1000m2, cao 5m”.

Ngoài lăng của Trần Thái Tổ và các vị hoàng đế nhà Trần, nơi đây còn có 4 lăng của 4 hoàng hậu. Trong 4 vị hoàng hậu của nhà Trần thì có 2 vị được xác định rõ là Khâm Từ Bảo Thánh Hoàng hậu (vợ vua Nhân Tông) và Tuyên Từ Hoàng thái hậu (em gái Khâm Từ), hai vị hoàng hậu còn lại khả năng là Thuận Thiên hoàng thái hậu (vợ Trần Thái Tông) và Nguyên Thiên Bảo hoàng thái hậu (vợ Trần Thánh Tông). Trong Khu di tích này cũng còn nhiều lăng mộ của tôn thất nhà Trần.

Khu vực các cung điện: điện Hiển Khánh, điện Tinh Cương, điện Hưng Khánh ngày nay không còn nhưng đã trở thành một di chỉ khảo cổ về điện đài của thời Trần lớn vào bậc nhất quốc gia.

Sách Đồng Khánh địa dư chí lược chép: “Miếu thờ các vua Trần ở xã Thái Đường, hướng nam, trước miếu có 3 gò ấn kiếm, sau miếu có 7 gò thất tinh”.

Các đợt nghiên cứu điền dã của Bảo tàng Thái Bình và các đợt khai quật của Viện Khảo Cổ và Bảo tàng đã xác định: Toàn bộ khu “tiền tam thai, hậu thất tinh”, gò ấn kiếm, đường lá cờ, đường cửa vương, voi phục, phượng chầu… đều là mộ của tôn thất nhà Trần. Một dải mặt bằng từ khu vườn Màn, bến Ngự cạnh bờ sông Thái Sư đến đê sông Hồng dài 1km, từ kho Tam Thai đến khu Thất Tinh dài 7km (tổng diện tích gần 2km2) đều thuộc mặt bằng các cung điện, lăng tẩm; Phế tích tầng văn hoá dày trung bình 0,8m, độ sâu 0,5m so với mặt bằng ruộng canh tác. Nghiên cứu mặt bằng hai hố khai quật rộng 200m2 ở khu cồn Nhãn và khu đường Chùa, đều thấy rõ những đường ngang dọc, dùng gạch ngói chèn thành các thềm hoa; Trên mặt bằng để lại hàng vạn hiện vật gốm, sứ, đất nung, chân tảng đá, con giống đất nung…

Vì vậy, đây là một khu khảo cổ học có quy mô rộng lớn, chưa khai quật nhiều, còn chứa đựng trong lòng đất nhiều giá trị vật chất và tinh thần về vương triều Trần cách đây gần 8 thế kỷ.

 Theo Địa chí Thái Bình