Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác phối hợp thu ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Thái Bình

06/11/2018


Thu ngân sách nhà nước (NSNN) là một vấn đề hết sức quan trọng đối với các quốc gia trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Với hệ thống tổ chức bộ máy cơ quan tài chính và cơ chế quản lý tài chính NSNN như hiện nay ở nước ta, để thực hiện thu NSNN có hiệu quả, ngoài yêu cầu cơ bản là tạo điều kiện thuận lợi cho công dân và các tổ chức về thủ tục hành chính trong thực hiện nghĩa vụ nộp thuế, phí, lệ phí và các khoản phải nộp NSNN theo quy định, thì cũng rất cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan có liên quan đến hoạt động thu NSNN.

 

     Thu NSNN ở Thái Bình hiện nay được thực hiện tại các đơn vị Kho bạc Nhà nước Thái Bình, các ngân hàng thương mại và Cổng thông tin của Tổng cục Thuế, Tổng cục Hải quan. Một số khoản thu nhỏ lẻ như thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, một số khoản phí, lệ phí của cấp xã... được thực hiện qua UBND xã, thu phạt hành chính ngoài giờ được ủy nhiệm thu cho cơ quan Công an.

Các cơ quan tham gia phối hợp thu trên địa bàn tỉnh Thái Bình thời gian qua đã thực hiện đúng quy trình, quy định và yêu cầu của Quyết định số 1027/QĐ-BTC 19/5/2009 và Thông tư số 85/2011/TT-BTC ngày 17/6/2011 hướng dẫn quy trình phối hợp thu NSNN giữa KBNN- Tổng cục Thuế - Hải quan và Ngân hàng thương mại (nay là thông tư 328/2016/TT-BTC) của Bộ Tài Chính và các văn bản hướng dẫn liên quan khác.

Công tác phối hợp thu NSNN cũng đã đạt được một số kết quả tích cực như: Số điểm thu NSNN tăng lên về số lượng (từ 9 điểm thu tăng lên 56 điểm thu). Các điểm thu NSNN được được phân bố theo địa bàn hành chính đã tạo thuận lợi cho người nộp NSNN. Thu NSNN, thu phạt vi phạm hành chính (VPHC) qua ngân hàng thương mại (NHTM) ngày càng tăng và chiếm  tỷ trọng lớn (Năm 2017, thu NSNN đạt 73,2%; thu phạt VPHC đạt 97%).

          Bên cạnh đó, việc thực hiện phối hợp thu NSNN cũng có tác động tích cực tới hoạt động của các NHTM, đã tạo điều kiện tăng lợi ích cho ngân hàng thông qua tranh thủ nguồn vốn tạm thời từ tiền thu NSNN và nghiệp vụ thu phí chuyển tiền, tăng cường mối quan hệ và việc sử dụng dịch vụ giữa ngân hàng với khách hàng mở tài khoản tại ngân hàng, nâng cao uy tín của ngân hàng trong xã hội. Đồng thời, khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người nộp NSNN trích tiền gửi để thực hiện nghĩa vụ với NSNN, hạn chế sử dụng tiền mặt trong thanh toán nộp ngân sách.

Mặt khác, việc thực hiện phối hợp thu NSNN đã thúc đẩy cải cách hành chính trong thu ngân sách nhà nước ở các cơ quan Kho bạc Nhà nước, Thuế, Hải quan và Tài chính. Được các doanh nghiệp, người kinh doanh, người dân ủng hộ, được các cấp chính quyền đánh giá cao, và có tác động tích cực đến hoạt động kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác phối hợp thu NSNN trên địa bàn tỉnh Thái Bình cũng còn một số hạn chế như: Người nộp NSNN rất khó tự lập được bảng kê nộp NSNN; Nộp thuế điện tử không có sự hướng dẫn, kiểm tra trực tiếp của nhân viên thu NSNN nên người nộp thuế có lập chứng từ sai cũng không biết; Hoạt động thu NSNN chủ yếu mới dừng ở thực hiện thu phạt VPHC là chủ yếu, thu NSNN hầu như rất ít; Dữ liệu thu ngân sách nhà nước còn sai sót, thiếu thông tin dẫn đến khó khăn cho công tác hạch toán kế toán, lập báo cáo thu NSNN cũng như phục vụ cho công tác quản lý thu NSNN; Thu ngân sách nhà nước bằng tiền mặt ở Thái Bình chiếm tỷ trọng khá lớn trong tổng thu NSNN (chiếm khoảng 20%).

Để nâng cao hiệu quả công tác phối hợp thu NSNN trên địa bàn tỉnh Thái Bình, cần thực hiện một số nhóm giải pháp sau:

Hoàn thiện cơ chế thu ngân sách nhà nước: Thực hiện phân cấp quản lý thu của cơ quan thuế gắn với địa bàn và nơi đăng ký kê khai nộp thuế, gắn với dự toán cân đối thu ngân sách được giao. Quy định cụ thể thời hạn nộp số tiền NSNN đã thu được của các cơ quan được ủy nhiệm thu chủ yếu là UBND xã vào KBNN. Quy định cụ thể thời gian phong tỏa tài khoản của người nợ thuế.

Hoàn thiện cơ chế phối hợp thu ngân sách nhà nước, từ đó thống nhất được thông tin đầu vào của thu NSNN, thống nhất xử lý thông tin thu NSNN, cũng như đảm bảo phát hiện kịp thời các sai sót trong thu NSNN.

Ứng dụng công nghệ thông tin và các dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt. Đây là nhóm giải pháp mang tính điều kiện của phối hợp thu NSNN, là cơ sở hạ tầng của phối hợp thu NSNN.

Hoàn thiện bộ máy thực hiện phối hợp thu ngân sách nhà nước của các đơn vị phối hợp thu, bao gồm: Nâng cao chất lượng, năng lực cho đội ngũ công chức, nhân viên thực hiện công tác thu NSNN, phối hợp thu NSNN. Nâng cao kỹ năng giao tiếp ứng xử, đạo đức nghề nghiệp, kỹ năng làm việc cho người thực hiện thu NSNN. Đào tạo, trang bị đầy đủ và cập nhật thường xuyên kiến thức công nghệ thông tin cho người thực hiện thu NSNN. Đồng thời lựa chọn, bố trí ổn định đối với người làm công tác phối hợp thu NSNN. Tiếp tục hoàn thiện hệ thống điểm thu NSNN trên cơ sở các điểm giao dịch của NHTM.

Thực hiện tốt công tác thông tin, tuyên truyền: Các đơn vị của KBNN Thái Bình tiếp tục tuyên truyền, hướng dẫn các đối tượng đang trực tiếp nộp NSNN tại trụ sở KBNN chuyển sang nộp thuế tại các điểm thu của NHTM đã tham gia phối hợp thu.

Tăng cường phối hợp cưỡng chế nợ thuế: Các NHTM cần chủ động thường xuyên thông báo về số dư tài khoản cho cơ quan Thuế khi có văn bản yêu cầu của cơ quan thuế, để cơ quan Thuế phối hợp thực hiện thu nợ thuế kịp thời. Thực hiện xây dựng hệ thống dữ liệu thông tin về người nợ thuế...

Thành lập Ban chỉ đạo phối hợp thu ngân sách nhà nước tại tỉnh để làm đầu mối giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện phối hợp thu NSNN.

Phối hợp thu NSNN là vấn đề phức tạp, do đó để đảm bảo thu đúng, thu đủ và kịp thời các nguồn thu vào NSNN, đòi hỏi phải có sự tổ chức phối hợp chặt chẽ và hiệu quả giữa các cơ quan có liên quan.

                   

 

Nguyễn Ngọc Đản – Kho bạc Nhà nước Thái Bình